| Aktualnie online |
Gości online: 1
Użytkowników online: 0
Łącznie użytkowników: 134
Najnowszy użytkownik: selba
|
|
| Fabryka Porcelany Ćmielów |
Ćmielowskie Zakłady Porcelany wytwarzające do dzisiaj porcelanę należą do najstarszej w Polsce grupy fabryk wyrobów ceramicznych. Początki jej sięgają roku 1790 -datę te należy uznać za umowną -kiedy to miejscowy garncarz Wojtas zrzeszył wokół siebie kilku kolegów pracujących do tej pory indywidualnie. Powstała wtedy prymitywna manufaktura, w której dokonany został podział czynności. Należy dodać, że obok typowych garnków glinianych -co robiono w tych stronach od stuleci -wytwarzano wtedy fajanse. Pełny rozruch wytwórni nastąpił w 1804 r., kiedy to fabryka została oficjalnie zgłoszona. Jej pierwszym właścicielem i inicjatorem był Hyacynt (Jacek) hr. Małachowski (1804- 1830). Zatrudnił on na kierowniczych stanowiskach fachowców spoza Polski, ale załoga podstawowa rekrutowała się z miejscowej ludności. Po śmierci Jacka Małachowskiego (1821 r.) spadkobiercą fabryki została jego córka Franciszka Dunin Karwicka. Zakładami zaś nadał kierował doświadczony fachowiec Adolf Fryderyk Watke osiągając spore sukcesy na tym polu. Ćmielowska manufaktura miała już wtedy ugruntowaną pozycję na ceramicznym Rynku. Nie tylko krajowym, ale również europejskim. W 1827 r. fabrykę wydzierżawili dwaj bracia, Żydzi z Opatowa: Jeremiasz i Beniamin Weibergowie. Weszli w układ handlowy z kupcem stołecznym Franciszkiem Ordonem, który z dużym powodzeniem sprzedawał fajanse ćmielowskie w Warszawie. W latach 30-tych XIX w. nastąpiły kolejne zmiany właścicieli fabryki. Jeżeli zaś chodzi o charakter wyrobów z tego pierwszego okresu, to można go określić lapidarnie, że nie odbiegał od poziomu europejskiego, utrzymując się w modnym wówczas stylu klasycystycznym. Kształt i dekoracja plastyczna wzorowała się na wyrobach sławnej fabryki Wedywooda. Szczególnie piękne są z tego okresu ażurowe koszyki na owoce, wyplatane z cienkich prętów fajansowych. Przełomowym momentem w dziejach fabryki było wejście do niej rodziny Weissów, Czechów z pochodzenia. Od nich zaczyna się nowa era, rzec można -fabryczna. Dużym osiągnięciem było rozpoczęcie około 1838 roku produkcji porcelany, która jednak poziom należyty osiągnęła po kilkunastu latach. W połowie ubiegłego wieku wytwarzano, więc w Ćmielowie: fajans, kamionkę i porcelanę. W tym czasie właścicielami fabryki była rodzina Druckich -Lubeckich. Wtedy też upowszechniło się zdobienie naczyń techniką druku w różnych kolorach -co obniżyło koszty wyrobów oraz ułatwiło do nich dostęp uboższej ludności. W 1863 roku zakłady ćmielowskie nabył kupiec Kazimierz Cybulski, który odcisnął piętno zarówno na produkcji, jak i na handlu. Nastąpiła wtedy zmiana dyrekcji i nadzoru artystycznego. Sprowadzony z Francji wybitny ceramik Stanisław Thiele -kierował w latach ł 863-1880 produkcją wyrobów majolikowych nawiązując we wzornictwie do stylów historycznych. W 1868 roku wielki pożar zniszczył fabrykę, ale została wkrótce odbudowana, wchodząc w nowy etap produkcji -znacznie rozszerzonej. W 1887 roku nastąpiła kolejna zmiana właścicieli. Zakład odzyskała rodzina Druckich -Lubeckich. Fabryka nadal cieszyła się dobrą sławą, a na przełomie XIX i XX stulecia, dzięki zaangażowaniu instruktorów z Limoges, załoga reprezentowała wysoki poziom, co korzystnie odbiło się na wielkości i jakości produkcji. Obok dekoracji ręcznie malowanej powszechnie stosowano już kalkomanię. Dekoracją nie odbiegał Ćmielów od panującej wówczas w Europie. Sukcesy na wystawach spowodowały, że "Ćmielów" miał dużo zamówień, co wpłynęło korzystnie na koniunkturę fabryki. Należy też wspomnieć o stronie plastycznej. Otóż projektanci potrafili nie tylko trzymać się tradycji, ale również czerpali wzory z awangardowych kierunków sztuki europejskiej, na przykład z secesji. Kolejny etap organizacji zaczyna się w 1920 roku, kiedy to ks. Aleksander Drucki -Lubecki (junior) sprzedał zakłady Polskiemu Bankowi Przemysłowemu we Lwowie. W kilka miesięcy później została utworzona Spółka Akcyjna "Fabryka Porcelany i Wyrobów Ceramicznych w Ćmielowie S. A.", która z powodzeniem kontynuowała dobre tradycje ceramiczne Ćmielowa. Przetrwała ona do 1945 roku, a 3 stycznia 1946 roku została upaństwowiona i w tej formie własności przetrwała do lat 90-tych nadal utrzymując wysoki poziom produkcji. W 1997 roku fabryka została sprywatyzowana przyjęła nazwę Zakłady Porcelany "Ćmielów" Sp. z o. o. Obecnie jest nowoczesną fabryką kontynuującą bogate tradycje. Specjalizuje się w produkcji wysokogatunkowej i cienkościennej porcelany. Wyroby "Ćmielowa" produkowane są w fasonach do których należą: Rococo, Feston, Pułaski, Astoria, Gaja, Kula, Yvonne i Jenny. Oprócz naczyń porcelanowych fabryka produkuje galanterię użytkową, figuralną i kufle do piwa. Wyroby "Ćmielowa" cieszą się powszechnym uznaniem w kraju i zainteresowaniem wielu odbiorców zagranicznych.
czytaj więcej:
Zarys dziejów Ćmielowa wg "Ćmielów i okolice" Józef Myjak |
| Komentarze |
#1 |
dnia maj 14 2009 09:07:24
#2 |
dnia sierpień 28 2009 08:12:32
#3 |
dnia sierpień 28 2009 08:14:47
#4 |
dnia sierpień 28 2009 08:16:29
#5 |
dnia sierpień 28 2009 08:18:11
|
|
|