| Aktualnie online |
 Gości online: 5
Użytkowników online: 0
Łącznie użytkowników: 134
Najnowszy użytkownik: selba
|
|
| Historia miasta |
|
Początki osadnictwa na terenie dzisiejszego Ćmielowa sięgają neolitu ( ok. 2500 lat p.n.e.). Badania archeologiczne dowodzą, iż na Gawrońcu ( lokalna nazwa wzgórz położonych na krawędzi doliny Kamiennej) mieszkali ludzie, którzy zajmowali się m. in. Wyrobem narzędzi kamiennych z krzemienia wydobywanego z niedalekich Krzemionek Opatowskich, gdzie znajdowała się duża kopalnia tego surowca. Siekierki z krzemienia pasiastego dawni mieszkańcy Ćmielowa wysyłali w odległe nieraz strony. Można, więc bez przesady napisać, że już przeszło 4000 lat temu w okolicach dzisiejszego Ćmielowa trwała intensywna działalność gospodarcza nie tylko rolnicza, ale rzemieślnicza i handlowa. W czasach nam bliższych, to jest w pierwszych wiekach naszej ery wzdłuż Kamiennej przebiegał rzymski szlak handlowy, który prowadził do świętokrzyskich dymarek, gdzie wytapiano w rudy żelazo. Trudno jest dzisiaj zrekonstruować najdawniejsze dzieje Ćmielowa i jego najbliższej okolicy, ale można założyć, że dogodne warunki skłaniały ludzi do osiedlania się w dolinie Kamiennej. Obok rolnictwa od najdawniejszych czasów zajmowano się tu garncarstwem, a to dzięki pokładom gliny nadającej się do uprawiania tego zawodu. Historyczne wzmianki o Ćmielowie zaczynają się w XIV w. Miejscowość ta wraz z okolicznymi dobrami często zmieniała właścicieli, aż doszło do pewnej stabilizacji majątkowej za panowania Szydłowieckich. Jak pisze Jerzy Moniewski w : Kartach z przeszłości Ostrowca i jego okolic” (Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Św. 1991r) około 1388 r bracia: Marcin podczaszy dobrzyński i Mikołaj podkomorzy dobrzyński z Baruchowa, herbu Doliwa, sprzedali zamek Ćmielów wraz z całą wsią o tej samej nazwie Gniewoszowi z Dalewic, podkomorzemu krakowskiemu. Ten przekazał dobra synowi, też Gniewoszowi. W 1425 r Ćmielów drogą sprzedaży trafił w ręce Jana z Podlowa, herbu Janina. Trzeba jednocześnie pamiętać, że w tym czasie (XVw) istniała obok Ćmielowa ( wsi obejmującej kmiece zabudowania i zamek) druga wieś, złożona z zagród i istniejącego do dziś kościoła, o nazwie Szydłów. W 1473 roku Stanisław Grocholic herbu Syrokomla ( na kosciele w tej wsi zostały herby tego rodu) ożenił się z Katarzyną, córką kasztelana żarnowskiego Stanisława Szydłowca. Od tego rodzinnego wydarzenia zaczęła się nowa era dla Opatowa i okolic, pomyślna wielce, a związana z przybyciem do Ćmielowa Szydłowieckich. Brat Katarzyny, Jakub Szydłowiecki, obdarzony wieloma godnościami i urzędami królewskimi oraz państwowymi, rozpoczął akcje wykupu włości położonych nad Kamienną. Nabył też Ćmielów, który uczynił swoją główną siedzibą. Rozbudował zamek w rozlewiskach rzeki i wystarał się dla tej miejscowości o przywilej lokacyjny, który nadał 19 maja 1505 roku w Radomiu na sejmie król Aleksander Jagielończyk. Zachowało się imię nawet pierwszego wójta. Został nim Maciej z Iłży. On też był zasadźcą nowego miasta. Podniesiona do rangi miasta miejscowość musiała mieć rynek i ulice. Wytyczono więc ten centralny plac w połowie drogi między kościołem parafialnym w Szydłowie a zamkiem i wsią Ćmielowem.W 1509 roku po śmierci Jakuba z Szydłowa dobra ćmielowskie, złożone z nowego miasta Ćmielowa, zamku, wsi Szydłowa oraz kilku innych okolicznych wiosek przeszły w ręce Mikołaja, przyrodniego brata zmarłego, a zarazem potem dostały się Krzysztofowi Szydłowieckiemu, wybitnej postaci polskiego życia politycznego w pierwszych trzech dekadach XVI w., Kanclerza wielkiego koronnego, posiadacza wielu godności i tytułów. Jako właściciel Ćmielowa, Opatowa i wielu innych miejscowości stał się mężem opatrznościowym opisywanej okolicy. Szczególnie dużo zawdzięcza mu Opatów. Ćmielów również z rządów kanclerza Szydlowieckiego stał się prężnym miastem, a rozbudowany w latach 1519-1531 zamek wspaniałą rezydencją magnacką, renesansowym dworem na europejskim poziomie. Po śmierci kanclerza, która nastąpiła w 1532 r., dobra ćmielowskie odziedziczyła jego żona, Zofia Targowiska, a po niej ( zmarła w 1556 r) jej wnukowie.
W wyniku podziałów majątkowych spory rodzinne o miasto, zamek i inne włości trwały między Tarnowskimi, Radziwiłłami, później Zborowskimi lat kilkadziesiąt i trudno dziś precyzyjnie ustalić jak przebiegało dziedziczenie. Sytuacja własnościowa ustabilizowała się dopiero kiedy dobrami ćmielowskimi rządził ( od 1606 r) Janusz książę Ostrogski. Przez cały niemal XVII w., Dziedziczyli jego potomkowie, a później ich krewni Zasławscy. W 1709 r., majętności nad Kamienną przypadły Aleksandrowi Dominikowi księciu Lubomirskiemu. Wreszcie klucz ćmielowski dostaje się kanclerzowi wielkiemu koronnemu Janowi hrabiemu Małachowskiemu – początkowo jako dzierżawa, a w 1753 r. jako własność.Kolejnym sukcesorem miasta i należących do niego dóbr został Jacek hrabia Małochowski, a po jego śmierci ( 1821 r.) dziedziczył majątek syn tegoż, Jan z Dukli hrabia Małachowski. Kiedy i ten wkrótce zmarł włości przeszły w ręce jego siostry Franciszki z hrabiów Małachowskich Dunin Karwickiej, która w 1828 r., przekazała m.in. Ćmielów swoim dzieciom Kazimierzowi i Annie. Ci zaś w dwa lata później sprzedali miasto Teresie z ks. Druckich-Lubeckich hrabinie del CompoScipio i jej szwagrowi Wojciechowi Pusłowskiemu. W 1845 r hrabina stała się wyłączną właścicielką dóbr, a po jej śmierci ( 1848r.) córka Maria z hr. Del Compo Scipioks. Drucka Lubecka. Po niej zaś dziedziczyli synowie. W 1896 r ćmielowskie włości należały do księcia Aleksandra Druckiego-Lubeckiego |
|
|
329,030 Unikalnych wizyt
